Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /home/www/virtual/muslimchiangmai.net/htdocs/Sources/Load.php(251) : runtime-created function on line 3

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /home/www/virtual/muslimchiangmai.net/htdocs/Sources/Load.php(251) : runtime-created function on line 3
พิมพ์หน้านี้ - กำบ่าเก่าเล่าต่อ

มุสลิมเชียงใหม่ดอทเน็ต

ฮู้จักฮากเหง้า ฮู้ตั๋วตน เล่ากำเก่า ที่แอ๋ว คนล้านนา => ค่าวฮำ คำเมือง วิถี ประเพณี ของคนล้านนา => ข้อความที่เริ่มโดย: abuamen ที่ กรกฎาคม 15, 2012, 04:21:38 pm


มุสลิมเชียงใหม่ดอทเน็ต

     กระดานเสวนาเพื่อการศึกษา แลกเปลี่ยน เรียนรู้  เพื่อความเข้าใจอันดีระหว่างกัน ใช้เพื่อสำหรับการเก็บรวบรวมความรู้เกี่ยวกับศาสนาอิสลามวิถีชีวิตเรื่องราวที่น่าสนใจ ศิลปวัฒนธรรมของคนล้านนาและคนมุสลิมที่อาศัยอยู่ในถิ่นล้านนาที่น่าสนในจากเว็บอื่นๆหรือจากสมาชิกที่เขียนขึ้นหรือแสดงความคิดเห็นจัดแบ่งเป็นหมวดหมู่เพื่อการค้นหาข้อมูลได้ง่ายขี้นสำหรับผู้ที่สนใจในการสืบค้นข้อมูลไปใช้ประโยชน์ ในการศึกษาและเรียนรู้ ไม่สงวนลิขสิทธิ์ หากนำไปเผยแพร่เพื่อส่งเสริมในการกระทำอันเป็นประโยชน์ต่อสาธารณชน 

อ่านกระทู้ด้านศาสนาหรือกระทู้ใด ๆโปรดใช้วิจารณญาณในการอ่าน หรือสอบถามผู้รู้อีกครั้งหนึ่งก่อนนำไปปฎิบัติหรืออ้างอิงใดๆ  

สนับสนุน เพื่อไม่่ให้ เว็บมุสลิมเชียงใหม่ หายไปจากระบบ 

โดยบริจาค เพื่อสนับสนุนเว็บ
ชื่อบัญชี  นายชุมพล  ศรีสมบัติ  ธนาคารกรุงไทย  สาขาสันป่าข่อย เชียงใหม่  เลขที่บัญชี 502-0-13164-4

 


เริ่มนับ 23 July 2011 08.30 น.



หัวข้อ: กำบ่าเก่าเล่าต่อ
เริ่มหัวข้อโดย: abuamen ที่ กรกฎาคม 15, 2012, 04:21:38 pm

   กำบ่าเก่าเล่าต่อ

   
   โดย ทองเพียร เม็งโต  

   กำบ่าเก่า

                                     
กำบ่าเก่า เป็นคำสุภาษิตพื้นบ้านของคนล้านนา ซึ่งเป็นคติสอนใจที่ชาวบ้านในท้องถิ่นได้ยึดถือ เป็นแนวทางในการประพฤติปฏิบัติในชีวิตประจำวัน คำสุภาษิตจะมีทั้งที่มีคำกล่าวที่ดี และไม่ดี หากแต่มีประโยชน์ เป็นแนวทางสั่งสอน ตักเตือนให้ข้อคิดที่เป็นประโยชน์
       ในปัจจุบันความเจริญทางวิทยาการ ได้เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันของชาวเชียงใหม่ วัฒนธรรมอันดีงามบางอย่างกำลังใกล้ ที่จะสูญหายไป "กำบ่าเก่า" เองก็เช่นกันที่ใกล้จะสูญหายไปตามความงอกงามแห่งวัตถุ ลูกหลานชาวล้านนาทุกคน ควรที่จะระลึกถึงคุณค่าของวัฒนธรรมอันดีงาม ที่บรรพบุรุษได้สรรค์สร้างขึ้นมา



   คุณย่า คุณยาย มักนำคำบ่าเก่ามาสอนลูกหลาน


   กำค่าวกำเครือ


กำค่าวกำเครือคือคำพูดคล้องจองกันซึ่งมีหลายรูปแบบในลักษณะ ค่าว คำกลอน กาพย์หรือฉันท์เป็นต้นจะได้กล่าวดังต่อไปนี้

1. เมื่อยามมีฮักน้ำส้มว่าหวาน ใจ๋บ่เจยบานน้ำตาลว่าส้ม
เมื่อยามมีความรักอะไรก็ดีทุกอย่าง แต่เมื่อโกรธกันน้ำตาลก็ยังมีรสเปรี้ยว
2. สะลิดสะลักติดต้นบ่าเกว๋น บ่ใจ้ก๋รรมเวรมันตึงบ่ได้
คนที่ไม่ใช่เป็นเนื้อคู่กันย่อมไม่ได้อยู่ด้วยกัน
3. ปากเปิ้นว่าแต้ ใจ๋ในบ่ต๋าม ฟู่จ๋ากำงามน้ำใสซ่วยหน้า
ปากกับใจไม่ตรงกัน





4. ขดมาเพ้เต๊อะนั่งเมอะอิงกั๋น ใผหันจ้างมันของเฮาหล้างได้
ในเมื่อเราจะอยู่ด้วยกันแล้วไม่ต้องกลัวใครเขาจะว่า
5. งามแต้งามตั๊ก งามนักงามหนา เหมือนเตวดาลงมาหล่อเบ้า
คนอะไร สวยเหมือนกับเทวดา นางฟ้า
6. คนเฮาใหญ่แล้วบ่ถ้าใผสอน จิ้งฮีดแมงจรใผสอนมันเต้น
คนเราโตแล้วเรียนรู้อะไรต่างๆเอง
7. คนหมั่นยากไร้มีคนสงสาร คนคร้านแอวยานใผบ่ชอบหน้า
คนที่ขยันแต่ทุกข์ยากมีแต่คนสงสาร คนที่ขี้เกียจทุกข์ยากไม่มีใครชอบ

8. จับใจ๋แฮ้งบ่แหน้นใจ๋ก๋า จับใจ๋ครูบาบ่จับใจ๋พระน้อย
จิตใจของมนุษย์ไม่เหมือนกัน
9. เปิ้งปี้เจ็บต๊อง เปิ้งน้องเจ็บใจ๋ จ๋าเปิ้งคนใดดูใผบ่เอื้อ
พึ่งใครไม่ได้แม้แต่พี่น้องของตนเอง
10. เยี้ยะหื้อเปิ้นฮักยากนักจักหวัง เยี้ยะหื้อเปิ้นจังกำเดียวก็ได้
การทำให้คนชอบคนรักทำได้ยากมาก แต่ทำให้เกลียดทำได้ง่าย
11. มหาสมุทรสุดที่ว่าลึก ยังรู้หยั่งได้เนอนาย หัวใจ๋คนนั้นลึกข้อมือปล๋าย ใผไหนจานายจักหลอนหยั่งได้
“จิตมนุษย์ไซร้ ยากแท้หยั่งถึง”
12. เฒ่าแก่ค้าวบ่าป้าวหัวสี จ่องใจ้มันมี ขูดใส่ข้าวต้ม
คนแก่เฒ่าที่มีประโยชน์
13. วัวควายจ้างม้า ต๋ายแล้วเหลือหนัง กระดูกเขายัง ไว้ใจ้ก๋ารได้ มนุษย์เฮาต๋าย ใผบ่เข้าใกล้ กลั๋วจักเป๋นภัยเป๋นพิษ
สัตว์ที่ตายไปแล้วมีประโยชน์กว่าคนที่ตาย
14. มีหนึ่งแล้ว บ่ดีแอ้มสอง ขี่เฮือน้ำนอง ซ้อนสองจั้งล้ม
ให้รักเดียวใจเดียว
15. ปี้น้องผิดกั๋น เหมือนพร้าฟันน้ำ อย่าได้ผูกอั้นก๋รรมเวร
พี่น้องที่ทะเลาะกันไม่ควรถือโทษโกรธเคืองกัน
16. เสียมบ่คมหื้อใส่ด้ามหนักๆ ความฮู้บ่นักหื้อหมั่นฮ่ำหมั่นเฮียน
คนที่ความรู้น้อยให้ขยันเรียนหาความรู้



ยามที่คุณย่า คุณยายอยู่ที่บ้านมักทำหน้าที่เลี้ยงหลานมักนำคำสอนมาสอนลูกหลานเสมอ
สุภาษิต-คำก้อมพื้นเมือง
กิ๋นหวอมๆผอมจ้อค่อ
(ลักษณะคนมีโรคประจำตัวบางอย่างกินเท่าไรไม่รู้จักอ้วนท้วนแข็งแรง)
กำอู้เหมือนผีสอนที่นอนเหมือนโหม้งกระต่าย
(พูดดีพูดเก่งแต่ไม่ปฏิบัติตาม)
ของบ่กิ๋นฮู้เน่า ของบ่เล่าฮู้ลืม
(ตำราหรือความรู้ที่ทิ้งไปนาน ไม่ได้ทบทวนฝึกฝนก็ทำให้ลืมได้)
ขอนบ่มีเห็ด
(คนแก่ไม่มีสมบัติอะไรไว้ให้ลูกหลานได้สืบทอด)
คบแฮ้งเป๋นแฮ้ง คบก๋าเป๋นก๋า
(คบคนเช่นไรย่อมเป็นคนเช่นนั้น)
จะกิ๋นก็กลั๋วผลาญ จะตานก็กลั๋วเสี้ยง
(ลักษณะของคนตระหนี่ ไม่ยอมใช้จ่ายทรัพย์ที่มีเลยไม้ได้ประโยชน์จากทรัพย์นั้น)


คนเหนือส่วนใหญ่มักนำคำบ่าเก่ามาสอนลูกหลานอยู่เสมอแม้แต่เวลาทำอาหารหรือทำงานบ้าน

ใหญ่เพราะกิ๋นข้าว เฒ่าเพราะเกิดเมิน
(คนแก่ทำตนไม่มีค่า ไม่มีความหมายต่อลูกหลาน)
ตุ้มผ้าลายหมาเห่า ค้นกำเก่าจั่งผิดกั๋น
(เรื่องไม่ดีควรยุติได้แล้วถ้าขุดคุ้ยขึ้นมาอีกอาจก่อการทะเลาะวิวาทได้)
ว่าหื้อเปิ้นบ่ซวามง่อนตั๋ว
(ตำหนิคนอื่นโดยไม่หันมามองดูตัวเองทั้งที่น่าตำหนิพอๆกัน)
ฮ่อมหนูหนูไต่ ฮ่อมไหน่ ไหน่เตียว
(ทำอะไรตามความถนัดของใครของมันเพราะมีความรู้ความชำนาญต่างกัน)
คำน่าคิด
      คำพูดคล้องจองต่อไปนี้เป็นคำที่มักพูดกันเสมอในแบบทีเล่นทีจริงเป็นคำฝากไว้ให้คิด อาจได้คติสอนใจซึ่งถือเป็นแนวปฏิบัติในส่วนที่ดีได้เช่นกัน
สุราน้ำพิษ กิ๋นแล้วเมาหาย บ่ใช่เมาดาย สตางค์ก็เสี้ยง
ฟังกำธรรมกิ๋นน้ำพริกดำกับข้าว ฟังกำขี้เหล้ากิ๋นลาบกิ๋นส้าตึงวัน
ใคร่กิ๋นนักหื้อกิ๋นเท่าปล๋ายก้อย ใคร่กิ๋นน้อยหื้อกิ๋นเท่าหัวแม่มือ
ใคร่เป๋นดีหื้อหมั่นก๊า ใคร่เป๋นหนี้เป๋นข้าหื้อเป๋นนายประกั๋น
ตุ๊ก(ทุกข์)บ่ได้กิ๋นบ่มีใผต๋ามไฟส่องต๊อง ตุ๊กบ่ได้นุ่งได้หย้องปี้น้องเปิ้นดูถูกดูแคลน
ฟังกำกิ๋นก็ฉิบหาย ฟังกำต๋ายก็ดีกิ๋น
ยามมีกิ๋นติ๊กๆ ยามบ่มีพับต๋าหยิบๆ

คำบ่าเก่า คำสอนถูกถ่ายทอดโดยผู้เฒ่าผู้แก่รุ่นต่อรุ่น
ยิ่งหนียิ่งฮ้าย ยิ่งย้ายยิ่งฉิบหาย(หมายถึงที่อยู่อาศัย)
เอาเมียผิดคิดจ๋นตั๋วต๋าย ปลูกเฮือนผิดคิดจ๋นเฮือนวาย
หนี้เก่าหัวเข่าคลอน
ตั๋ณหาฮักเมียเหมือนเจือกมัดคอ ตั๋ณหาฮักลูกนั้นหนอเหมือนป๋อมัดศอก ตั๋ณหาฮักทรัพย์
เก้าเหลี่ยมสิบเหลี่ยม บ่เต้าเหลี่ยมใบคา เก้าหนาสิบหนา บ่เต้าหนากำอู้


   
   

   โดย เจ้านาง
   คัดมาจาก...หนังสือชุดภูมิปัญญาล้านนา สถาบันวิจัยสังคม มช.


ที่มา
http://sps.lpru.ac.th/script/show_article.pl?mag_id=12&group_id=56&article_id=940


หัวข้อ: Re: กำบ่าเก่าเล่าต่อ
เริ่มหัวข้อโดย: ป้อหลวงบ้าน ที่ กรกฎาคม 15, 2012, 08:34:58 pm
....จะกิ๋นแก๋งลำหื้อกิ๋นยามฮ้อน กันว่าจะฟ้อนหื้อฟ้อนยามเมา

....มีคำเต้าหนวดกุ้ง นอนสะดุ้งจ๋นเฮือนไหว

....ตุ้มผ้าลายหมาจ้างเห่า ค้นกำเก่าจ้างผิดกั๋น

....ข้าวลีบมันตึงบ่างอก

....ขะโยมดีย้อนตุ๊หลวง ลูกเต้าดีย้อนป้อแม่

ของกิ๋นบ่มักบ่จ่างขับจ๋ำ ของกิ๋นบ่ลำบ่จ่างก๋ำป้อน ถ้ามันตกถึงใส้ถึงท้อง มันจ่างหนักห่วงค้อนกำลุน

คนเฒ่าเกี้ยวหมาก ยังเปี๋ยปูมาบ่ายปูน (เปี๋ยคือหยิบหรือคว้า) แก๋งปล๋าใส่ตูน ยังลำเหลือใส่ส้ม


และนี่ก็จะมาแนว (ตด)

ตดใส่น้ำเป๋นปู๋เป๋นปลา

ตดใส่หมาหางงอก้องง้อง

ตดใส่ข้อง ข้องก็มีงา

ตดใส่ตา ผ่อได้ก็จาดไกล

ตดใส่ไห ไว้นึ่งกิ๋นข้าว

ตดใส่เหล้า กิ๋นแล้วก็เมาหัว

ตดใส่ขัว แป๋งไว้หื้อคนไต่

ตดใส่ไม้ เอาไว้แป๋งหอแป๋งเฮือน

ตดใส่เดือน เดือนก็เป๋นวันที่

ตดใส่ปี้ เปิ้นซ้ำเกิดก่อนเฮา

ตดวันเสาร์ หยุดราชการ

ตดตะหาร เป๋นรั้วของชาติ

ตดสะอาด ตดเปาปุ้นจิ้น

ตดจำศีล ตุ๊เจ้ากำลังบวช

ตดบ่ได้บวช ก็คือตด ขะโยม


กบใกล้ปากงู หนูใกล้บอกไม้ จิ๊นเน่าใกล้ดังแมว

กลั๋วล้ำจ่างต๋าย อายล้ำจ่างต้าว

กิ๋นข้าวบ่ลำมันจ่างลำเมื่อตอน เมียบ่งามจ่างงามเมื่อนอน

กั้นใคร่เย็นหื้ออาบน้ำวังหิน กั้นอยากใคร่หื้อมีทรัพย์สินหื้อหมั่นก้า กั้นอยากใคร่ขึ้นสวรรค์จั้นฟ้า หื้อหมั่นกิ๋น หมั่นตาน

แก่ย้อนกิ๋นข้าว เฒ่าเพราะปี๋เดือนวัน บ่ได้สำคัญอยู่ตี้อายุ

เกิดตะวา มืนต๋าตะเจ๊า จะไปฟั่งแก่เฒ่ากั๋นเลย

ก้มหน้าหื้อผ่อดินเมือง จักรุ่งเรืองไปวันตางหน้า

กั้นมีเงินคำหื้อหมั่นกึ้ดสร้าง กั้นอยากจะใครหื้อเปิ้นอวดอ้าง หื้อหมั่นกิ๋น หมั่นตาน

กิ๋นหื้อปอคาบ หาบหื้อปอแฮง แป๋งหื้อปอใจ๊ ไข้หื้อปอนอน

กั้นว่าจะมัด บ่ต้องมัดด้วยป๋อ กำปาก กำคอ มัดกั๋นก็ได้

กั้นว่าจะมัด บ่ต้องมัดด้วยหวาย อู้กันบ่ดาย บ่ลำเต่าเหล้า

กิ๋นข้าวกับจิ๊นข้าวยัง กิ๋นข้าวกับหนังข้าวเสี้ยง

เก็บผักหื้อเอาตึงเครือ เก็บมะเขือหื้อเอาตึงขวั้น

ก้นตั้งฟาก ปากตั้งข้าว

ไก่เกยจน คนเกยฟ้อน

ก้อนหินขว้างซัด ตั้ดตี้แข็งขัน จ้างหุมขะนัง สะต๊อนใส่หน้า

ก๋ามะตัณหา ปาหื้อล่วงล้ำ บังเกิดไหม้สันดาน

แก่นต๋าตั๋วควักออก เอาแก่นบะกอกเข้ายัด

กล๋องบ่ตี๋ เสียงจะดังกว๊าย เอามือขึ้นป๊าย เสียงดังเนืองนัน

ตุ๊กข์บ่ได้กิ๋น บ่มีไผ่ต๋ามไฟส่องต๊อง ตุ๊กข์บ่ได้นุ่งได้หย้อง ปี้น้องเปิ้นดูแควน


ด้านล่างนี้ คลิกดูความหมายได้เจ้า



ให้ความเพ้อฝันได้เป็นความเพ้อฝันอยู่อย่างนั้น แม้สังคมในอุดมคติจะเกิดขึ้นมิได้ที่นี่ นั่นไม่ได้หมายความว่า จะต้องโอนอ่อนผ่อนตามกระแสธารแห่งกิเลส ที่ติดตามมาจากโลกแห่งความเป็นจริง และมุสลิมเชียงใหม่มิได้แสวงหาความเป็นเลิศ หรือยึดโยงอยู่กับสถิติผู้เยี่ยมชม

    และนี่คือขยะกองใหญ่ เชิญท่านทั้งหลายขุดคุ้ยค้นหา แยกเอาแต่สิ่งดีๆ หยิบฉวยติดมือออกไปใช้ประโยชน์ ต่อยอด เทียบเคียง ประยุกต์ใช้ 
ขอขอบคุณพี่น้องทุกท่าน ที่หยิบยื่นประสบการณ์ แนวคิดและมุมมองเหล่านี้ ไว้ให้เป็นวิทยาทาน และด้วยความทรงจำที่ดีต่อกั



(ด้วยแนวคิดที่คล้ายคลึงกันคัดลอกคำคมจากบ้านจอมยุทธ์ขอบคุณครับ)
เพื่อความยั่งยืนของ มุสลิมเชียงใหม่ดอทเน็ต

Check Page Rank of your Web site pages instantly:

This page rank checking tool is powered by Page Rank Checker service